Artykuły z kategorii

Planowanie operacyjne nastawione jest na realizację celów wynikających z planu strategicznego. Koncentruje się na działaniach i instrumentach niezbędnych do realizacji przyjętej Strategii.
Przed uruchomieniem funduszy strukturalnych kluczowe znaczenie dla realizacji polityki rozwoju województwa pełniły kolejne edycje programów PHARE Spójność Społeczna i Gospodarcza. Podstawowym zadaniem programu PHARE SSG było zmniejszenie zapóźnień i wyrównanie różnic w poziomie rozwoju regionów poprzez promowanie aktywności gospodarczej i tworzenia nowych miejsc pracy, rozwiązywanie problemów społecznych, a także rozwój infrastruktury działalności gospodarczej.
Pierwszym programem realizującym „Nową Orientację PHARE” był Regionalny Program Operacyjny PHARE 2000 współfinansowany, podobnie jak programy na lata 2001 i 2002-2003 przez środki Unii Europejskiej i budżetu państwa przekazane w ramach Kontraktu Wojewódzkiego dla Województwa Warmińsko-Mazurskiego na lata 2001-2002.
Priorytety programu:
   1. Rozwój zasobów ludzkich
   2. Rozwój infrastruktury ponad- lokalnej
   3. Wielofunkcyjny rozwój obszarów wiejskich
   4. Wsparcie dla małych i średnich przedsiębiorstw
   5. Rozwój turystyki

Kolejnym instrumentem wdrażania środków programu przedakcesyjnego PHARE był Program Operacyjny Województwa Warmińsko-Mazurskiego PHARE 2001 – Spójność Społeczna i Gospodarcza. Priorytety programu były zgodne z przyjętą w 2000 roku Strategią rozwoju społeczno-gospodarczego województwa warmińsko-mazurskiego
oraz Regionalnym Programem Operacyjnym PHARE 2000 i obejmowały:
   1. Poprawę infrastruktury drogowej warunkująca prowadzenie działalności gospodarczej
   2. Rozwój zasobów ludzkich (zgodny z priorytetami 2. i 3. szóstej osi w Narodowym Planie Rozwoju)
   3. Wsparcie dla małych i średnich przedsiębiorstw (zgodny z priorytetem 2. szóstej osi w Narodowym Planie Rozwoju)

Ostatnim instrumentem wdrażającym środki PHARE był Program Operacyjny Województwa Warmińsko-Mazurskiego PHARE 2002 – 2003 – Spójność Społeczna i Gospodarcza. Celem strategicznym programu był: „Wzrost konkurencyjności społeczno-gospodarczej w perspektywie akcesji do Wspólnot Europejskich.”
Priorytety programu:
   1. Rozbudowa i modernizacja infrastruktury służącej wzmacnianiu konkurencyjności regionu
   2. Rozwój konkurencyjności
   3. Rozwój zasobów ludzkich
 
Okres realizacji poszczególnych programów przedstawia poniższy diagram:




W ramach wszystkich Programów Phare SSG łączna alokacja środków przeznaczonych na realizację projektów w województwie warmińsko-mazurskim wyniosła ponad 119 mln Euro, z czego ponad 55,5 mln Euro, czyli 46,5 % wszystkich środków, pochodziło z funduszy unijnych. Województwo wykorzystało na realizację projektów prawie 95 % przyznanych środków , czyli ponad 52,7 mln Euro. Szczegółowy podział środków oraz stopień ich wykorzystania w rozbiciu na poszczególne edycje przedstawia się następująco:


Szczegółowy budżet poszczególnych Programów Phare SSG (w mln EUR)




Podstawowym kierunkiem wydatkowania środków PHARE SSG był rozwój infrastruktury, na który przeznaczono łącznie ponad 66 mln. Euro. Województwo warmińsko-mazurskie gros środków przeznaczyło na inwestycje drogowe, wspierając modernizację drogi nr 16 w okolicach Olsztyna, Ełku i Iławy, a także budowę przeprawy mostowej przez rzekę Elbląg i przebudowę węzła transportowego Elbląg –Wschód. Wsparcie uzyskały projekty przygotowujące infrastrukturę i udostępniające tereny dla powstawania małych i średnich przedsiębiorstw (Olsztyn, Iława). Ponadto w Elblągu wykonano prace przygotowujące rozwój portu morskiego, wybudowano także inkubator nowoczesnych technologii informatycznych. Ważnym dla rozwoju turystyki i ochrony środowiska na Wielkich Jeziorach Mazurskich był projekt infrastrukturalny (Phare 2000) polegający na budowie kanalizacji i oczyszczalni ścieków w kilkunastu punktach na szlaku Wielkich Jezior Mazurskich (realizacja jednego z etapów programu ochrony środowiska Masterplan dla Wielkich Jezior Mazurskich).

            W segmencie Rozwoju Zasobów Ludzkich w ramach programu PHARE Spójność Społeczna i Gospodarcza 2000 – 2002 zrealizowano trzyetapowy „Warmińsko-Mazurski Program Doskonalenia Kadr”, na który przeznaczono prawie 7 mln euro ze środków europejskich. Skierowany był on zarówno do osób bezrobotnych (zwiększanie kwalifikacji, integracja zawodowa, promocja przedsiębiorczości – zachęcanie do otwierania działalności gospodarczej), jak i do administracji lokalnej oraz liderów organizacji pozarządowych.

            Na wsparcie małych i średnich przedsiębiorstw przeznaczone było łącznie we wszystkich edycjach PHARE SSG ponad 43 mln Euro, w tym ze środków europejskich – 10 mln Euro. Największym zainteresowaniem przedsiębiorców cieszył się fundusz dotacji inwestycyjnych, dofinansowywane były także usługi doradcze dla przedsiębiorstw, udział w targach itp.

Instrumentem realizującym założenia Strategii rozwoju społeczno-gospodarczego województwa warmińsko-mazurskiego był także  Program Rozwoju Regionalnego na lata 2001 – 2002 finansowany w ramach Kontraktu Wojewódzkiego dla Województwa Warmińsko-Mazurskiego na lata 2001-2002. Celem strategicznym programu był „Wzrost spójności społecznej i gospodarczej województwa warmińsko-mazurskiego.”

Priorytety i działania skierowane były na wsparcie następujących obszarów tematycznych:
- wspieranie rozwoju przedsiębiorczości
- edukacja
- infrastruktura techniczna
- restrukturyzacja obszarów wiejskich
- rozwój turystyki
- atrakcyjność zamieszkania
- środowisko przyrodnicze
- dziedzictwo i kultura

Kontrakt Wojewódzki dla Województwa Warmińsko-Mazurskiego na lata 2001– 2002, w ramach którego finansowano operacje realizujące założenia programów operacyjnych Phare i Programu Rozwoju Regionalnego na lata 2001 – 2002, z powodu braku wystarczającej ilości środków w budżecie państwa w zakładanym okresie został przedłużony na rok 2003. Na realizację kontraktu strony przeznaczyły łącznie 498,5 mln zł plus 5 mln Euro ze środków pozostających w dyspozycji ministrów właściwych i wojewody oraz 27,3 mln Euro na realizację programu Phare. Źródła finansowania kontraktu pochodziły ze środków krajowych budżetu państwa, w tym środków będących w dyspozycji ministrów właściwych i wojewody, budżetu Wspólnoty Europejskiej, budżetów jednostek samorządu terytorialnego oraz od innych podmiotów, w tym prywatnych.

Kolejnym instrumentem realizacji Strategii był Program Rozwoju Regionalnego na lata 2004-2006. Środki na realizację Programu zostały zagwarantowane w ramach Kontraktu Wojewódzkiego dla Województwa Warmińsko-Mazurskiego na rok 2004.

Cel główny programu brzmiał: „Rozwój Warmii i Mazur na rzecz spójności ekonomicznej, społecznej i przestrzennej w jednoczącej się Europie”.

Priorytety programu:

1. W komponencie ZPORR na lata 2004-2006

- Priorytet I – rozbudowa i modernizacja infrastruktury służącej konkurencyjności regionu

- Priorytet II – wzmocnienie rozwoju zasobów ludzkich w regionach

- Priorytet III – rozwój lokalny

2. W komponencie ze środków budżetu państwa

- Priorytet I – rozbudowa i modernizacja infrastruktury technicznej oraz społecznej w regionie

- Priorytet II – pobudzanie inicjatyw gospodarczych i społecznych służących podnoszeniu jakości życia mieszkańców regionu

3. W komponencie ze środków inicjatywy wspólnotowej INTERREG III A

- Priorytet I – wzrost konkurencyjności i konkurencyjności obszaru współpracy przez rozwój infrastruktury transgranicznej, współpracy gospodarczej i naukowo – technicznej

- Priorytet II – wsparcie współpracy pomiędzy narodowościami, integracji społeczno – kulturowej oraz rynku pracy

 
Środki pochodzące z Kontraktu Wojewódzkiego na rok 2004 zostały przeznaczone na realizację trzech komponentów Programu Rozwoju Regionalnego na lata 2004 – 2006. Strony umowy określiły następujące wielkości środków :

- strona rządowa na realizację Programu przeznaczyła 64,4 mln zł

- zadania własne samorządu wynikające z Programu Wsparcia 51,2 mln zł

- współfinansowanie ZPORR oraz IW INTERREG III 13,2 mln zł

- środki poza limitem od strony rządowej przeznaczone na inwestycje na środki trwałe w ramach kolejowych przewozów pasażerskich 12,5 mln zł

- środki udostępnione przez stronę samorządową 18,5 mln zł

 
W ramach Programu Rozwoju Regionalnego na lata 2004 - 2006 wdrażano także  fundusze pochodzące z Zintegrowanego Programu Operacyjnego Rozwoju Regionalnego. Jest to program, który w woj. warmińsko‑mazurskim cieszył się największym zainteresowaniem ze strony beneficjentów spośród programów pomocowych UE w okresie 2004-2006,ponieważ oddano za jego pośrednictwem do dyspozycji regionu pierwsze poważne pieniądze na rozwój. W okresie tym w województwie warmińsko – mazurskim złożonych zostało 1 978 wniosków o dofinansowanie, w tym w ramach Priorytetu 1 złożono 216  wniosków, w ramach Priorytetu 2 – 607 wniosków i 1 155 wniosków w ramach Priorytetu 3. Z łącznej liczby zaakceptowano ogółem 705 wniosków (odpowiednio: Priorytet 1 – 80, Priorytet 2 – 228, Priorytet 3 – 397), co stanowi zaledwie około 35 % liczby wszystkich złożonych wniosków. Ze wszystkich wniosków, które spełniały wymogi formalne i merytoryczne podpisane zostało 656 umów na łączną kwotę dofinansowania 746,4 mln zł.

 

Zainteresowanie beneficjentów programem ZPORR w woj. warmińsko‑mazurskim




Źródło: Opracowanie własne na podstawie danych Departamentu Europejskiego Funduszu Społecznego i Departamentu Zarządzania Programami Rozwoju Regionalnego Urzędu Marszałkowskiego Województwa Warmińsko-Mazurskiego; Wojewódzkiego Urzędu Pracy w Olsztynie, Warmińsko-Mazurskiej Agencji Rozwoju Regionalnego S. A.  w Olsztynie, Warmińsko-Mazurskiego Urzędu Wojewódzkiego w Olsztynie.

Kolejnym programem, finansowanym wyłącznie ze środków budżetu państwa na podstawie Kontraktu Wojewódzkiego dla Województwa Warmińsko-Mazurskiego na lata 2005 – 2006, był Program Operacyjny Województwa Warmińsko-Mazurskiego na lata 2005 – 2006. Cel główny zakładał „Zwiększenie zewnętrznej dostępności transportowej oraz wewnętrznej spójności Warmii i Mazur”. Wynikały z niego następujące cele szczegółowe:

- poprawa warunków lokowania inwestycji

- poprawa warunków życia mieszkańców

- ułatwienie przewozu towarów

- poprawa dostępu do przejść granicznych

 

  Ze względu na ograniczoną ilość środków dostępnych na działania rozwojowe w budżecie państwa w latach 2005 – 2005, zdecydowano o przeznaczeniu ich tylko na jeden priorytet: „Rozbudowa i modernizacja infrastruktury transportowej w regionie”

Dla województwa warmińsko-mazurskiego na podstawie Kontraktu Wojewódzkiego na lata 2005 – 2006 strona rządowa udostępniła środki w wysokości 21,9 mln zł oraz środki przypadające dla województwa warmińsko-mazurskiego z kwoty 686,9 mln zł na współfinansowanie działań z ZPORR oraz programów realizowanych  w ramach IW INTERREG. Samorząd województwa udostępni środki finansowe w wysokości 7,3 mln zł.

 Realizacja kontraktów wojewódzkich (w mln zł)




1) Bez uwzględnienia środków na ZPORR oraz IW INTERREG.

Źródło: Opracowanie własne na podstawie materiałów Departamentu Polityki Regionalnej Urzędu Marszałkowskiego Województwa Warmińsko-Mazurskiego
 

W ramach kontraktów wojewódzkich, zawartych pomiędzy Radą Ministrów a Samorządem Województwa Warmińsko-Mazurskiego na lata 2001-2003, na rok 2004 oraz na lata 2005 – 2006 zrealizowanych zostało w regionie 194 zadań o łącznej wartości 426 mln zł. Wkład budżetu państwa stanowił około 50%, pozostałe środki pochodziły z budżetu jednostek samorządu terytorialnego (gminy, miasta, powiaty) oraz środków innych podmiotów.

W wyniku realizacji kontraktów wojewódzkich w latach 2001 – 2006 uzyskano m.in. następujące efekty:

- przebudowano i zmodernizowano około 220 km dróg, 49 skrzyżowań, 7 obiektów mostowych

- przebudowano drogę startową na Lotnisku Olsztyn - Dajtki o długości 850 m

- zbudowano 1 oczyszczalnię ścieków i ok. 87 km kanalizacji sanitarnej

- zbudowano lub zmodernizowano obiekty infrastruktury społecznej, rekreacyjno-sportowej i zdrowia

- utworzono Regionalny Fundusz Pożyczkowy
 

Oprócz realizacji wielu inwestycji rozwojowych w województwach, kontrakty wojewódzkie były także kolejnym krokiem na drodze do osiągnięcia przez Polskę odpowiedniej zdolności projektowej i administracyjnej do wdrożenia funduszy strukturalnych, gdyż posiadały zbliżoną formę i zasady do programu rozwoju regionalnego w Unii Europejskiej.

W obecnym okresie programowania obejmującym lata 2007 – 2013 podstawowym narzędziem realizacji Strategii rozwoju społeczno-gospodarczego województwa warmińsko-mazurskiego do roku 2020 jest Regionalny Program Operacyjny Warmia i Mazury na lata 2007 - 2013. Program został przygotowany z zastosowaniem przede wszystkim przepisów Rozporządzenia Rady (WE) nr 1083/2006 ustanawiającego przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności i uchylającego rozporządzenie (WE) nr 1260/1999, Rozporządzenia (WE) nr 1081/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 5 lipca 2006 r. w sprawie Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego i uchylającego rozporządzenie (WE) nr 1783/1999. Krajowe ramy prawne dla opracowania i realizacji Programu stanowiła przede wszystkim ustawa z dnia 6 grudnia 2006r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (Dz. U. Nr 227,poz. 1658 z późn. zm.).

Prace nad Programem rozpoczęły się na początku 2005 roku, kiedy to powołana została Grupa Robocza ds. opracowania RPO WiM na lata 2007 – 2013. W jej skład weszli przedstawiciele różnych instytucji – partnerzy samorządowego województwa, zaangażowani w kreowanie i realizację polityki rozwoju regionalnego, m.in. jednostek samorządu terytorialnego, środowiska biznesowego, akademickiego, organizacji pozarządowych, instytucji otoczenia biznesu, tut. Urzędu Marszałkowskiego. Opracowany wstępny projekt poddano konsultacjom społecznym. Pozwoliło to na profesjonalne przygotowanie dokumentu z zachowaniem zasady partnerstwa.

Projekt Programu, po uzyskaniu akceptacji Rady Ministrów, doręczony został Komisji Europejskiej celem rozpoczęcia procesu negocjacji. Zakończyły się one w październiku 2007 r. W dniu 14 listopada 2007 r. Zarząd Województwa podjął uchwałę nr 61/354/07/III przyjmującą Regionalny Program Operacyjny Warmia i Mazury na lata 2007-2013 o treści zatwierdzonej przez Komisję Europejską.

Cele RPO WiM 2007-2013 osiągane są poprzez realizację działań w ramach siedmiu „merytorycznych” osi priorytetowych:

    * Przedsiębiorczość
    * Turystyka,
    * Infrastruktura społeczna,
    * Rozwój, restrukturyzacja i rewitalizacja miast,
    * Infrastruktura transportowa regionalna i lokalna,
    * Środowisko przyrodnicze,
    * Infrastruktura społeczeństwa informacyjnego,
    * Pomoc techniczna.

Szczegółowe informacje i dokumenty dotyczące Regionalnego Programu Operacyjnego Warmia i Mazury na lata 2007 - 2013 można odnaleźć na stronie internetowej:

www.rpo.warmia.mazury.pl